Để chơi một bản nhạc hay, người chơi guitar không chỉ cần đánh đúng nốt mà còn cần đúng kỹ thuật để phô diễn được những sắc thái, nhịp điệu của bài.Trong số những kỹ thuật quan trọng khi chơi guitar điện, Legato là một trong những kỹ thuật không thể thiếu. Vậy Legato là gì? Kỹ thuật Legato trong guitar điện được thực hiện như thế nào? Mời bạn cùng khám phá những thông tin này trong bài viết dưới đây của Filidy nhé!
Kỹ thuật Legato là gì?
Legato là một thuật ngữ trong âm nhạc, dùng để chỉ cách chơi các nốt liên tiếp sao cho âm thanh được kết nối liền mạch, hạn chế tối đa khoảng ngắt giữa các nốt. Khi biểu diễn Legato, người chơi không tách rời từng âm thanh mà tạo cảm giác các nốt đang trôi nối tiếp nhau trong cùng một câu nhạc.
Trên guitar điện, kỹ thuật Legato thường được thực hiện bằng cách giảm số lần sử dụng pick. Người chơi có thể gảy nốt đầu tiên, sau đó dùng các ngón của tay bấm để tạo ra những nốt tiếp theo thông qua hammer-on, pull-off hoặc slide.
Tuy nhiên, chơi Legato không chỉ đơn giản là thực hiện hammer-on và pull-off. Người chơi còn phải kiểm soát độ rõ, trường độ, nhịp điệu và âm lượng của từng nốt. Một đoạn Legato tốt cần liền mạch nhưng không được mờ tiếng, mất nốt hoặc sai nhịp.
Đặc điểm của kỹ thuật Legato trong guitar điện
So với alternate picking, Legato tạo ra âm thanh mềm và ít sắc hơn. Với alternate picking, mỗi nốt đều được tạo bằng một lần gảy nên phần đầu âm thanh thường rõ và mạnh. Trong khi đó, Legato sử dụng tay bấm để tạo phần lớn các nốt, giúp câu nhạc có cảm giác trôi chảy hơn.
Kỹ thuật Legato thường được sử dụng trong:
Những câu solo cần sự mềm mại, uyển chuyển.
Các đoạn melody dài và giàu cảm xúc.
Những chuỗi nốt có tốc độ cao.
Các phong cách rock, metal, blues, fusion và jazz.
Dù có âm thanh nhẹ nhàng, mỗi nốt Legato vẫn phải phát ra rõ ràng. Nếu ngón tay quá yếu, âm thanh sẽ nhỏ hoặc mất nốt. Nếu dùng quá nhiều lực, bàn tay dễ căng cứng và nhanh mỏi.
Vì sao người chơi guitar điện nên luyện Legato?
Tăng sức mạnh và độ độc lập của các ngón tay
Khi chơi Legato, tay bấm không chỉ xác định cao độ mà còn trực tiếp tạo ra âm thanh. Điều này buộc từng ngón phải hoạt động chính xác, có lực và độc lập hơn, đặc biệt là ngón áp út và ngón út.
Cải thiện khả năng phối hợp hai tay
Tay phải cần chọn đúng dây, kiểm soát pick và chặn những dây không sử dụng. Trong khi đó, tay trái phải tạo nốt, giữ nhịp và chuyển vị trí trên cần đàn.
Việc luyện Legato đều đặn giúp hai tay phối hợp nhịp nhàng và chính xác hơn.
Mở rộng khả năng biểu đạt
Legato giúp người chơi tạo ra những câu solo mềm mại, bay bổng hoặc nhanh nhưng vẫn liền mạch. Khi kết hợp với bend, vibrato, slide và alternate picking, câu đàn sẽ có nhiều màu sắc hơn, tránh cảm giác đều hoặc máy móc.
Các kỹ thuật tạo nên Legato trên guitar điện
Hammer-on
Hammer-on là kỹ thuật dùng ngón tay đập xuống phím đàn để tạo ra một nốt cao hơn mà không cần gảy lại dây.
Ví dụ, bạn đặt ngón trỏ ở ngăn số 5 và gảy nốt này bằng pick. Sau đó, dùng ngón áp út đập xuống ngăn số 7 trên cùng một dây. Nếu chuyển động đủ nhanh và chính xác, nốt ở ngăn số 7 sẽ vang lên rõ ràng.
Khi thực hiện hammer-on, ngón tay nên tiếp xúc với dây ở vị trí gần thanh phím phía trước. Đây là vị trí giúp nốt phát ra sạch hơn, hạn chế tiếng rè và không cần dùng quá nhiều lực.
Người mới thường có xu hướng nâng ngón tay thật cao trước khi đập xuống dây. Cách này có thể tạo âm thanh lớn nhưng làm chuyển động chậm, tốn sức và khó tăng tốc. Ngón tay chỉ nên rời dây một khoảng vừa đủ rồi đập xuống nhanh, gọn và chính xác.
Pull-off
Pull-off là kỹ thuật tạo ra một nốt thấp hơn bằng cách kéo ngón tay đang bấm ra khỏi dây.
Giả sử ngón trỏ đang giữ ngăn số 5, ngón áp út bấm ngăn số 7. Sau khi phát nốt tại ngăn 7, bạn kéo nhẹ ngón áp út ra khỏi dây để nốt ở ngăn 5 vang lên.
Pull-off không phải là hành động nhấc ngón tay thẳng lên. Nếu chỉ thả ngón khỏi dây, nốt thấp hơn thường bị nhỏ hoặc không phát ra rõ. Người chơi cần kéo nhẹ đầu ngón tay theo hướng xuống dưới hoặc sang bên, giống như đang gảy dây bằng tay trái.
Chuyển động này cần vừa đủ. Nếu kéo quá mạnh, dây có thể lệch khỏi cần đàn hoặc làm cao độ bị thay đổi. Nếu kéo quá nhẹ, âm thanh sẽ thiếu lực.
Slide
Slide là kỹ thuật trượt ngón tay từ một phím đàn sang phím đàn khác trong khi vẫn duy trì âm thanh.
Khi thực hiện slide, người chơi cần giữ lực bấm ổn định trong quá trình di chuyển. Nếu giảm lực quá sớm, âm thanh sẽ bị ngắt. Nếu bấm quá chặt, ngón tay khó trượt và dễ căng cứng.
Slide có thể được kết hợp với hammer-on và pull-off để tạo nên những câu Legato linh hoạt hơn. Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích khi người chơi muốn kết nối các vị trí scale khác nhau trên cần đàn.
Cách luyện kỹ thuật Legato cho người mới bắt đầu
Hãy đặt ngón trỏ ở ngăn số 5 và ngón giữa ở ngăn số 6 trên dây số 1. Gảy nốt ở ngăn 5, sau đó hammer-on xuống ngăn 6.
Thực hiện thật chậm và lắng nghe âm lượng của hai nốt. Nốt hammer-on cần phát ra rõ, không bị rè hoặc mất tiếng.
Sau đó, bạn có thể luyện với các cặp ngón khác như:
Ngón trỏ và ngón áp út.
Ngón trỏ và ngón út.
Ngón giữa và ngón áp út.
Ngón giữa và ngón út.
Những cặp ngón yếu thường khó kiểm soát hơn, nhưng đây cũng là phần cần được luyện tập nhiều nhất.
Luyện pull-off chậm và rõ
Để luyện pull-off, bạn đặt ngón trỏ ở ngăn số 5 và ngón giữa ở ngăn số 6. Gảy nốt ở ngăn 6, sau đó kéo ngón giữa nhẹ xuống để nốt ở ngăn 5 phát ra.
Trong quá trình này, ngón trỏ phải giữ ổn định. Nếu ngón trỏ bị xê dịch hoặc giảm lực, nốt thấp sẽ bị rè hoặc mất tiếng.
Hãy quan sát chuyển động của đầu ngón tay. Ngón tay không nên rời khỏi dây theo phương thẳng đứng mà cần tạo một chuyển động kéo nhỏ, dứt khoát.
Khi nốt pull-off đã rõ, bạn có thể chuyển sang những cặp ngón khó hơn. Đặc biệt, hãy luyện nhiều với ngón áp út và ngón út để tăng khả năng kiểm soát.
Kết hợp ba nốt trên cùng một dây
Sau khi thực hiện được hammer-on và pull-off riêng lẻ, bạn có thể luyện mẫu ba nốt trên một dây.
Ví dụ, đặt ngón trỏ ở ngăn 5, ngón áp út ở ngăn 7 và ngón út ở ngăn 8. Gảy nốt ở ngăn 5, hammer-on lên ngăn 7, sau đó tiếp tục hammer-on lên ngăn 8.
Ở chiều ngược lại, gảy nốt ở ngăn 8, pull-off về ngăn 7 rồi pull-off tiếp về ngăn 5.
Bài tập này giúp các ngón phối hợp liên tục và hình thành chuyển động Legato cơ bản. Bạn không nên tăng tốc khi ba nốt chưa có âm lượng tương đối đều.
Nếu nốt do ngón út tạo ra quá nhỏ, hãy tách riêng nhóm ngón áp út và ngón út để luyện chậm hơn.
Cách giữ các nốt Legato đều tiếng
Một trong những vấn đề phổ biến nhất khi luyện kỹ thuật Legato là âm lượng giữa các nốt không đồng đều. Nốt được gảy bằng pick thường mạnh hơn những nốt được tạo bằng hammer-on hoặc pull-off.
Để cải thiện, bạn có thể luyện một số mẫu hoàn toàn bằng tay bấm, không sử dụng pick. Hãy dùng ngón tay hammer-on xuống dây để tạo nốt đầu tiên, sau đó tiếp tục thực hiện hammer-on và pull-off.
Bài tập này buộc tay trái phải tự tạo âm thanh, qua đó giúp bạn nhận biết ngón nào còn yếu.
Tuy nhiên, không nên cố gắng dùng toàn bộ sức để đập ngón xuống cần đàn. Âm thanh rõ phụ thuộc nhiều vào tốc độ và độ chính xác của đầu ngón tay hơn là lực quá mạnh.
Khi hammer-on, hãy đặt ngón đúng vị trí ngay từ lần đầu. Khi pull-off, hãy tạo chuyển động kéo vừa đủ. Các ngón không sử dụng nên giữ gần dây thay vì nâng lên quá cao.
Bạn cũng nên luyện với âm thanh clean trước. Clean tone giúp người chơi nghe rõ nốt nào bị nhỏ, rè hoặc mất tiếng. Khi đã kiểm soát tốt, bạn có thể chuyển sang distortion để luyện thêm khả năng xử lý tạp âm.
Ứng dụng kỹ thuật Legato vào câu solo
Kỹ thuật Legato chỉ thực sự có ý nghĩa khi được ứng dụng vào âm nhạc. Nếu chỉ chạy những chuỗi nốt liên tục, câu solo có thể nhanh nhưng thiếu điểm nhấn và cảm xúc.
Bạn có thể dùng một đoạn Legato ngắn để dẫn vào nốt bend, sau đó giữ nốt và thêm vibrato. Sự chuyển đổi giữa phần chạy nốt mềm mại và nốt ngân dài sẽ tạo cảm giác có cao trào.
Một cách khác là kết hợp Legato với alternate picking. Những nốt quan trọng được nhấn bằng pick, trong khi các nốt chuyển tiếp được chơi bằng hammer-on hoặc pull-off. Điều này giúp câu đàn vừa rõ ràng, vừa có độ liền mạch.
Bạn cũng nên chú ý đến khoảng nghỉ. Legato giúp kết nối các nốt nhưng không có nghĩa là phải chơi liên tục. Một khoảng dừng đúng lúc có thể làm câu nhạc tiếp theo trở nên nổi bật hơn.
Kỹ thuật Legato giúp các nốt nhạc được kết nối liền mạch, tạo nên những câu solo mềm mại, uyển chuyển và giàu cảm xúc hơn. Để thành thạo kỹ thuật này, bạn cần luyện tập từ chậm đến nhanh, chú ý độ rõ của từng nốt, giữ nhịp ổn định và kiểm soát tốt lực tay.
Bên cạnh Legato, Alternate Picking cũng là kỹ thuật quan trọng giúp tăng tốc độ và độ chính xác khi chơi guitar điện. Nếu muốn rèn luyện cả hai kỹ thuật theo lộ trình bài bản, bạn có thể tham khảo khóa học Legato & Alternate Picking Etude tại Filidy.